Nierówny podział majątku małżeńskiego budzi duże zainteresowanie w sprawach rozwodowych i okołorozwodowych. W praktyce nie chodzi o poczucie sprawiedliwości jednej ze stron, lecz o spełnienie konkretnych przesłanek wynikających z przepisów prawa rodzinnego. Sąd nie orzeka nierównych udziałów automatycznie i nie robi tego na podstawie ogólnych twierdzeń o „większym zaangażowaniu” czy „niesprawiedliwym zachowaniu” współmałżonka. Potrzebne są jasno sformułowane argumenty, oparte na faktach i dowodach, które pokazują, że równe udziały nie oddają rzeczywistego wkładu małżonków w powstanie majątku wspólnego.
W praktyce kancelarii sprawy o nierówny podział majątku należą do najbardziej złożonych. Wymagają analizy całego okresu trwania małżeństwa, sposobu gospodarowania finansami oraz zachowań, które realnie wpływały na sytuację majątkową rodziny.
Podział majątku małżeńskiego co do zasady opiera się na założeniu równych udziałów. Prawo dopuszcza jednak odstępstwo od tej zasady, jeżeli przemawiają za tym ważne powody oraz różny stopień przyczynienia się małżonków do powstania majątku wspólnego. Te dwie przesłanki muszą wystąpić łącznie.
Ważne powody nie są zdefiniowane wprost w przepisach. Ich ocena zawsze należy do sądu i jest dokonywana w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. Sam fakt konfliktu między małżonkami czy rozkładu pożycia nie wystarcza. Sąd bada, czy zachowanie jednego z małżonków miało realny, negatywny wpływ na sytuację majątkową rodziny oraz czy drugi małżonek w sposób wyraźny i trwały ponosił ciężar jej utrzymania.
Najczęściej podnoszonym argumentem do nierównego podziału majątku jest znacząca dysproporcja w przyczynianiu się do jego powstania. Nie chodzi wyłącznie o wysokość dochodów. Sąd bierze pod uwagę także pracę przy prowadzeniu gospodarstwa domowego i wychowywaniu dzieci, jeżeli miała ona rzeczywisty charakter i była wykonywana w sposób stały.
Argument o większym przyczynieniu się jednej strony może być skuteczny, gdy drugi małżonek przez długi czas nie pracował zawodowo bez uzasadnionej przyczyny, unikał obowiązków domowych albo trwonił wspólne środki. Istotne znaczenie ma ciągłość takich zachowań. Krótkotrwałe okresy bez pracy czy przejściowe trudności życiowe zwykle nie prowadzą do nierównego podziału.
Kolejną grupą argumentów są zachowania, które sąd może ocenić jako rażące i długotrwałe naruszanie obowiązków wobec rodziny. W praktyce dotyczy to sytuacji, w których jeden z małżonków uporczywie uchylał się od pracy, nadużywał alkoholu lub innych substancji, a skutkiem tego było zadłużanie rodziny albo utrata źródeł dochodu.
Nie każde naganne zachowanie będzie wystarczające. Sąd analizuje, czy miało ono bezpośredni wpływ na stan majątku wspólnego. Jeżeli np. uzależnienie prowadziło do zaciągania zobowiązań, sprzedaży składników majątku lub konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów, argument ten może mieć istotne znaczenie.
Trwonienie majątku wspólnego stanowi jeden z częściej uznawanych argumentów do ustalenia nierównych udziałów. Chodzi o sytuacje, w których jeden z małżonków wydatkował wspólne środki w sposób nieuzasadniony, sprzeczny z interesem rodziny lub bez wiedzy drugiej strony.
W praktyce mogą to być wysokie wydatki na hazard, ryzykowne inwestycje bez uzgodnienia z małżonkiem czy celowe wyzbywanie się składników majątku przed rozwodem. Samo nietrafione przedsięwzięcie gospodarcze nie zawsze będzie wystarczające. Sąd bada, czy działanie miało charakter świadomy i czy było oderwane od realnych potrzeb rodziny.
Długotrwała separacja faktyczna bywa dodatkowym argumentem, zwłaszcza gdy w jej trakcie tylko jeden z małżonków budował majątek, a drugi nie interesował się sprawami rodziny ani jej sytuacją finansową. Istotne znaczenie ma moment powstania poszczególnych składników majątku oraz sposób ich finansowania.
Jeżeli po rozstaniu jedna strona samodzielnie spłacała kredyty, prowadziła działalność gospodarczą lub gromadziła oszczędności bez udziału drugiego małżonka, sąd może uznać, że równe udziały nie oddają rzeczywistego wkładu stron.
Skuteczność żądania nierównego podziału majątku zależy w dużej mierze od przygotowania dowodów. Same twierdzenia stron nie są wystarczające. W praktyce wykorzystuje się dokumenty finansowe, historię rachunków bankowych, umowy kredytowe, zeznania świadków oraz opinie biegłych.
Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy. Często konieczne jest odtworzenie sytuacji majątkowej z wielu lat trwania małżeństwa, co wymaga czasu i precyzji. W takich sprawach pomoc doświadczonego adwokata pozwala uniknąć błędów formalnych i skupić się na argumentach, które mają realne znaczenie procesowe.
Nierówny podział majątku małżeńskiego nie jest rozwiązaniem stosowanym rutynowo. Sąd sięga po niego wówczas, gdy równe udziały prowadziłyby do rezultatu sprzecznego z zasadami współżycia społecznego i realiami danej sprawy. Dobrze przygotowane argumenty, poparte dowodami, mogą jednak skutecznie zmienić proporcje podziału.
W sprawach prowadzonych przez Kancelaria Adwokacka Łukasza Pokropińskiego istotny nacisk kładziony jest na ocenę opłacalności i zasadności takiego żądania. Nie każda sprawa daje realne podstawy do nierównych udziałów, dlatego rzetelna analiza na wczesnym etapie pozwala uniknąć niepotrzebnych kosztów i przedłużania postępowania. Jeżeli argumenty do nierównego podziału majątku rzeczywiście występują, właściwe ich przedstawienie przed sądem ma bezpośredni wpływ na końcowy wynik sprawy i zabezpieczenie interesów strony na przyszłość.
© 2022 Adwokat Olsztyn Łukasz Pokropiński. Wszystkie prawa zastrzeżone. Realizacja strony: Proformat
